Metro Series: Khi Ánh Sáng Trở Nên Xa Xỉ
Có những tựa game khiến người ta nhớ vì chúng quá hoành tráng. Có những tựa game khiến người ta nhớ vì chúng quá xuất sắc. Nhưng cũng có những tựa game mà khi nghĩ lại, bạn không nhớ rõ mình đã chơi nó như thế nào - chỉ nhớ rằng nó đã từng ở đó, rất lâu, trong đầu mình.
Một hành trình không ồn ào nhưng đầy ám ảnh
Series Metro là một trong những tựa game hậu tận thế đáng nhớ nhất. Mặc dù nó không khoa trương, không vội vã, không cố gắng gây ấn tượng ngay lập tức, nhưng lại để lại một cảm giác kéo dài rất lâu sau khi bạn đã rời khỏi nó. Và với mình thì Metro không đơn thuần là một trò chơi. Nó giống như một nơi mình đã từng đi qua.
Có một khoảnh khắc trong Metro mà đến giờ mình vẫn nhớ rất rõ, không phải vì nó đặc biệt theo kiểu điện ảnh hay kịch tính, mà chính vì nó quá bình thường - bình thường đến mức đáng sợ.
Tự đặt bản thân đang đứng trong một đường hầm, đèn pin trên tay chập chờn, ánh sáng yếu đến mức không đủ để soi rõ mọi thứ phía trước, chỉ đủ để khiến bóng tối trở nên sâu hơn. Không khí xung quanh đặc quánh lại, mang theo cảm giác ẩm ướt, lạnh lẽo và cũ kỹ, như thể nơi này đã tồn tại quá lâu mà không còn thuộc về con người nữa.
Không có gì xảy ra cả. Không có kẻ thù lao ra, không có âm thanh dồn dập báo hiệu nguy hiểm. Nhưng chính sự tĩnh lặng đó lại khiến mọi thứ trở nên khó chịu hơn bất cứ thứ gì.
Một tiếng động rất khẽ vang lên ở đâu đó. Một cái bóng thoáng qua ngoài tầm nhìn.
Và rồi là cảm giác quen thuộc - cảm giác rằng mình không hề ở một mình.
Metro không cần phải làm bạn giật mình; nó chỉ cần để bạn ở yên đủ lâu trong bóng tối, để chính đầu óc bạn làm phần còn lại. Và cũng chính từ những khoảnh khắc như vậy, mình nhận ra rằng thứ giữ mình lại với Metro không phải là gameplay hay cốt truyện theo kiểu thông thường, mà là một cảm giác rất khó gọi tên - cảm giác như mình đang thực sự ở trong đó, chứ không còn đơn thuần là đang chơi nữa.
Không đúng thời điểm, nhưng lại đến đúng cách
Mình đến với Series Metro khá muộn, và cũng không mang theo bất kỳ kỳ vọng nào rõ ràng. FPS vốn không phải kiểu game mà mình phải chơi ngay khi ra mắt, cũng không phải cái tên mà bạn bè xung quanh nhắc đến liên tục.
Chỉ là một lần tình cờ nhìn thấy nó trong thư viện. Một cái tên quen quen. Một bìa game tối màu. Và một cảm giác mơ hồ rằng “có lẽ cũng đáng thử”.
Và mình đã thử - gần như không chuẩn bị gì. Không xem review, không tìm hiểu trước, không biết mình sắp bước vào cái gì.
Có lẽ chính vì vậy mà Metro lại để lại ấn tượng sâu hơn mình nghĩ.
Nó không cố gây ấn tượng ngay từ đầu, không làm bạn phải “wow” trong những phút đầu tiên, mà chậm rãi kéo bạn vào bằng một thứ gì đó rất khó nhận ra - một cảm giác nặng nề, chật chội, như thể không gian trong game đang ép bạn lại.
Nhưng điều khiến mình ở lại không phải vì Metro “hay” theo nghĩa thông thường. Mà là vì nó không cố làm mình cảm thấy dễ chịu.
Nó không chiều người chơi. Không hướng dẫn quá nhiều. Không giải thích mọi thứ rõ ràng. Không cho mình cảm giác kiểm soát hoàn toàn.
Thay vào đó, nó đặt mình vào một trạng thái rất lạ - vừa muốn tiến về phía trước, vừa luôn có cảm giác rằng có lẽ mình không nên ở đây.
Và chính sự mâu thuẫn đó, kỳ lạ thay, lại là thứ khiến mình tiếp tục chơi.
Một hành trình qua ba phần game, và một hành trình khác của chính mình
Series này đi qua ba phần chính: Metro 2033, Metro Last Light và Metro Exodus.
Nhưng nếu chỉ nhìn như một chuỗi game nối tiếp nhau thì có lẽ hơi thiếu.
Với mình đó không chỉ là hành trình của Artyom,
mà còn là...
Từng cung bậc cảm xúc khi đi qua từng phần
Ở Metro 2033, mình bước vào thế giới đó với cảm giác rất giống Artyom - lạc lõng, không hiểu rõ mọi thứ xung quanh, và luôn trong trạng thái phòng bị. Thế giới dưới lòng đất không chỉ là nơi trú ẩn sau chiến tranh hạt nhân, mà giống như một thực thể sống, nơi con người cố gắng giữ lại những mảnh vụn cuối cùng của xã hội cũ trong khi phải đối mặt với những thứ hoàn toàn xa lạ.
Có một lúc mình nhận ra, cái cảm giác đi trong Metro cũng không khác lắm so với cách mình đi qua những ngày bình thường ngoài kia.
Không phải lúc nào cũng có một hướng rõ ràng. Không phải lúc nào cũng biết mình đang đi đúng hay sai. Chỉ là cứ bước tiếp, dựa vào một chút ánh sáng rất nhỏ.
Có thể là một kế hoạch mơ hồ. Một công việc tạm ổn. Hay chỉ đơn giản là thói quen.
Trong tâm lý học, có một khái niệm gọi là “vùng không chắc chắn” - nơi con người không có đủ thông tin để hiểu rõ điều gì đang xảy ra, nhưng vẫn buộc phải tiếp tục hành động.
Theo triết học phi lý (Absurdism) của triết học gia người Pháp - Albert Camus - con người luôn tìm kiếm ý nghĩa trong một thế giới vốn dĩ không có nghĩa vụ phải giải thích bất cứ điều gì.
Metro, theo một cách rất lặng lẽ, đặt mình vào đúng trạng thái đó.
Bạn bước đi, bạn chiến đấu, bạn lựa chọn - nhưng hiếm khi thực sự hiểu toàn bộ những gì đang xảy ra. Thế giới không dừng lại để giải thích cho bạn. Nó cũng không đảm bảo rằng những gì bạn làm sẽ dẫn đến một kết quả “đúng”.
Và có lẽ điều gần nhất mà Metro chạm tới không phải là cảm giác sinh tồn, mà là cảm giác tồn tại - một trạng thái nơi bạn vẫn tiếp tục bước đi, không phải vì bạn chắc chắn về con đường phía trước, mà chỉ vì dừng lại cũng không khiến mọi thứ rõ ràng hơn.
Theo một nghĩa nào đó, hành trình của Artyom không phải là hành trình tìm câu trả lời, mà là hành trình chấp nhận rằng có những câu hỏi sẽ không bao giờ có lời giải.
Sang đến Last Light, mọi thứ trở nên phức tạp hơn. Không còn chỉ là sinh tồn, mà là lựa chọn, là hậu quả, là việc nhận ra rằng thế giới này không đơn giản như mình nghĩ.
Và rồi tới Exodus, khi thế giới mở ra, khi ánh sáng xuất hiện nhiều hơn, mình lại nhận ra một điều ngược lại - rằng ánh sáng không phải lúc nào cũng mang lại cảm giác an toàn.
Một tia sáng không cần được gọi là hy vọng
Artyom chưa bao giờ khiến mình nghĩ đến hình ảnh một anh hùng theo kiểu truyền thống.
Cậu ấy không có những câu thoại ấn tượng. Không có những khoảnh khắc “tỏa sáng” được thiết kế để khiến người chơi phấn khích. Và phần lớn thời gian, cậu ấy gần như im lặng.
Nhưng chính sự im lặng đó lại tạo ra một khoảng trống - một khoảng trống mà mình có thể đặt chính mình vào.
Điều thú vị là Artyom không phải là một nhân vật được xây dựng để nổi bật, mà là một nhân vật được thiết kế để biến mất.
Cậu ấy không chiếm lấy câu chuyện. Cậu ấy nhường chỗ cho thế giới. Cho bầu không khí. Và cho chính người chơi.
Và chính vì vậy, thay vì nhớ Artyom như một nhân vật cụ thể, mình lại nhớ cảm giác khi là Artyom.
Không rõ ràng. Không chắc chắn. Nhưng rất thật.
Ánh sáng - thứ tưởng như bình thường, hóa ra lại rất xa xỉ
Trước khi chơi Metro, mình chưa bao giờ nghĩ rằng ánh sáng lại có thể trở thành một thứ đáng để suy nghĩ.
Trong cuộc sống bình thường, ánh sáng là điều hiển nhiên. Là thứ luôn ở đó đến mức mình gần như không để ý.
Nhưng trong Metro, ánh sáng không chỉ là một yếu tố môi trường - nó là một cảm giác.
Một chiếc đèn pin yếu ớt cũng đủ để khiến bạn thấy an tâm hơn một chút. Một tia sáng le lói ở cuối đường hầm cũng có thể khiến bạn dừng lại lâu hơn bình thường.
Không phải vì nó đẹp. Mà vì nó hiếm.
Nhưng càng chơi lâu, mình càng nhận ra một điều ngược lại.
Ánh sáng trong Metro không phải lúc nào cũng là hy vọng.
Đôi khi, chính những nơi sáng nhất lại là nơi nguy hiểm nhất. Nơi bạn bị lộ ra. Nơi bạn không còn gì để che giấu.
Và có lẽ đó mới là điều khiến Metro khác biệt - nó không dạy bạn tìm ánh sáng, mà dạy bạn hiểu rằng không phải ánh sáng nào cũng đáng tin.
Và nghĩ lại thì, có lẽ không chỉ trong Metro, ánh sáng mới là thứ xa xỉ.
Ngoài đời cũng vậy.
Có những thứ tưởng như rất bình thường - một khoảng thời gian yên tĩnh, một cảm giác an toàn, hay chỉ là việc được thở nhẹ hơn một chút - nhưng khi thiếu đi rồi, mình mới nhận ra nó có giá trị đến mức nào.
Những điều nhỏ bé, nhưng là thứ ở lại lâu nhất
Điều khiến Metro khác biệt với mình không nằm ở những khoảnh khắc lớn.
Mà ở những điều rất nhỏ.
Một người ngồi chơi guitar trong một góc trạm. Một cuộc trò chuyện thoáng qua giữa hai nhân vật phụ. Một chuyến tàu chạy chậm đủ để bạn nhìn xung quanh.
Tất cả những điều đó không được thiết kế để gây ấn tượng mạnh.
Nhưng lại mang đến một cảm giác rất thật.
Những khoảnh khắc đó không ép bạn phải chú ý.
Nhưng nếu bạn dừng lại, bạn sẽ nhận ra rằng chúng chính là thứ làm nên thế giới này.
Và kỳ lạ là, khi nghĩ lại về Metro, những gì mình nhớ rõ nhất không phải là những trận chiến.
Mà là những khoảng lặng.
Trước khi kết thúc - một cảm giác rất khó gọi tên
Sau khi chơi xong Metro, mình không có cảm giác “hoàn thành” như khi kết thúc một trò chơi khác.
Không có sự thỏa mãn rõ ràng. Không có cảm giác chiến thắng.
Chỉ là một khoảng trống rất nhẹ.
Như thể mình vừa rời khỏi một nơi nào đó - và cần thêm một chút thời gian để quay lại với thế giới bình thường.
Hành trình nào thì cũng phải kết thúc. Nhưng ...
Có lẽ điều lạ nhất khi nghĩ về Metro là mình không nhớ nó như một trò chơi.
Mà giống như một nơi mình đã từng đi qua.
Một nơi không dễ chịu, không đẹp theo nghĩa thông thường, và cũng không hề cố gắng để được yêu thích. Nhưng chính vì vậy mà nó lại trở nên thật.
Và nếu nghĩ rộng hơn một chút, có lẽ ai cũng có những “đường hầm” của riêng mình ngoài đời - những khoảng thời gian không rõ ràng, không có nhiều ánh sáng, nơi mà mọi thứ dường như chỉ tồn tại trong trạng thái lưng chừng.
Không có bản đồ. Không có câu trả lời chắc chắn.
Chỉ có việc tiếp tục đi.
Metro không dạy mình cách thoát ra khỏi bóng tối, nó khiến mình quen với việc phải đi tiếp trong đó.
Không phải là chiến thắng.
Không phải là tìm được ánh sáng.
Mà là để tiếp tục bước đi - ngay cả khi không còn chắc rằng phía trước có gì đang chờ mình.
Không có nhận xét nào
Đăng nhận xét